हृदयका द्विविधाहरू
अनुवादक :प्रतिमान सिवा हरेक रात म त्यही हरियो चउरीमा फर्कन्छु सुगन्धले प्रदिप्त वृक्षहरूमा, हात फैलाएका विलोहरुमा म गन्ती गर्छु, माथि आकाशमा, वसन्तमा आउँदै गरेका…
Pratiman Siwa
Published Works
Translation
मदिराको प्यालाभित्र (IN A GLASS OF WINE)
अनुदित कविता :- (कवियत्री : Bozena Helena Mazur-Nowak) म सोच्दै छु प्रवेशद्वार र बहिर्गमन द्वारको बीचमा व्यर्थै खोजिरहेछु तिमीलाई तिमी हराएका छौ केवल हाम्रो…
गुँड (The Nest)
अनुदित कविता (कवियत्री : Bozena Helena Mazur-Nowak) जीवन्त थियो कुनै बेला त्यो गुँड कलिला चल्लाहरूको आवाजले मुलायम अनि गहिरो पक्षी-दूधको सुगन्धले आज अत्यन्तै रित्तो…
मिन्स्ट्रेल म्यान (अनुदित कविता)
ल्याङ्ग्स्टन ह्युज्स* अनुवाद: प्रतिमान सिवा मेरो मुहार हाँसोले भरिएको छ भन्दैमा, र मेरो कण्ठ गीतले भरिएको छ भन्दैमा तिमीले सोचेनौं कि म पनि दुखी…
अझै म उठ्छु !
माया आन्जेलेउ तिमीले मलाई इतिहासमा होच्याएर लेख्न सक्छौ ती तिम्रा तिता, मोडिएका झुठहरुले तिमीले मलाई माटोमा दबाउँन सक्छौ तर अझै पनि, धुलोझैं, म उठ्नेछु…
Poetry
तलवार जस्तै शब्दहरू (Words like sword)
अनुदित कविता (कवियत्री : Bozena Helena Mazur-Nowak) हामी शब्दहरूद्वारा सुन्दरताको सृजना गर्छौँ समयले तिनीहरूलाई दूषित तुल्याउँदैन, अनन्तताले तिनीहरूको धारलाई मुठार्ने छैन तिनीहरूको सन्देश अन्धकारमा…
केही थान छोटा कविताहरू
१. मखुण्डो मैले मेरा घरमा मेरा कोठाको भित्तामा धेरै थरिका मखुण्डाहरु झुण्ड्याई राखेको छु । विभिन्न मुद्राका, विभिन्न चेतनाका, विभिन्न अभिव्यक्तिका र विभिन्न आकृतिका…
बेनामी एस.एम.एसहरू
अलिकति विविधतामा, अलिकति अराजकतामा अल्झिएर बल्झी रहने हाम्रा सम्बन्धहरूमा बिस्मृतीका चोक चोकदेखि सम्झनाका आकाशगङ्गाभरि कावा खाँदै बयेली खेल्दै मेरो चिर निद्रा भङ्ग गर्दै किन…
बली चढेको एउटा अबोध गुलाफ
सुवासको मग्मगाहटमा रक्तिम आभा फैलाएर निर्धक्क मुस्कुराइरहेको त्यो अबोधलाई झिनो शङ्कासम्म छैन आजको यो सुनौलो बिहानी कसैको प्रेम इजहार गर्न आफू चटक्कै चुँडिएर उसको…
आकाशवाणी
न्याउल जब विरहको गीत गाउँछे दिन, रातलाई लाखेट्न छोडेर चुपचाप रोइरहन्छ । आकाश र धरती मुखा-मुख गरी टोलाउन थाल्छन् । मृत्यु- भयवह गड्गडाहट लगाउँछ…
मान्छेहरू मान्छेजस्ता देखिँदैनन् आजकाल
अक्सर, मान्छेहरू मान्छेजस्ता देखिँदैनन् आजकाल। सतही भावनामा हेलिएर प्राप्ति र सफलताको आकांक्षाहरूमा जेलिएर कतै तिलस्मी कतै तरलतरल लाग्ने अप्टिकल डिस्टोर्सनका सिकार बनेका, बहकिने इलुसिभ…
अव्यक्त !
सल्किएको आगोमा हुर्हुरी दन्केको ज्वाला वेदनाका शूल बनेर छातीभित्र अटस् मटस् गुम्सिएका ती तिम्रा असीमित प्रेमाभावहरू वर्जित भएर परेलीको डिलबाट छहरा खस्दा पनि म…
म अब लाचार नारी होइन !
हरेक स्त्री वेश्या भएर जन्मन्छन् भन्ने बेइमानी धारणा पालेर बाँचेका ए ! भद्र समाजका अभद्र पुरुषहरू हो ! तिम्रा चरम वासना र क्रुरताको तीक्ष्ण…
जलको एक थोपा
आकाशलाई ढाकेर पृथ्वीलाई छलेर आवेगको गड्गडाहटमा अन्धकारलाई चिर्दै अग्नि-ज्वाला उगेल्दै ताण्डब मच्चाउदै गर्दाको एक टुक्रा बादलको पोल्टाबाट खुस्रूक्क उम्केको त्यो एक थोपा जलले दिएको…
ए चरी !
ए चरी ! तिमी कस्ती मोरी ! बिहानको स्निग्ध शुन्यतामा शैशव सुर्यको वैंसालु किरणहरु तिम्रो चिरबिरको सङ्गित बोकेर बिस्तरामा लम्पसार मेरो आङ भरि पोखिंदा…
परिदृश्य
चौतारीको सहारा लागेर एउटा युग उभिएको छ त्यो बुढो रुख, बाटा भरी ओहोर-दोहोर गरी रहने ती पात्तिएका सान्नानीहरुको चर्तिकलामा बेमौसमी छहारी दिइरहन्छ मर्दा-मर्दैको घाइते…
यदि
यदि, म राजा पुनियानी हुनु हो भने, मेरा सारा 'एकदिने'कविताहरू, झुल्के घामको किरणसङ्गै टाँसेर, ईण्द्रेणीँको पुछरमा गाँसेर, चँङ्गा जस्तै आकाश भरी उडाई दिन्थेँ ।…
शोक !!
हे प्रिय !! आऊ आज, यो सुन्सान साँझमा, यो सन्नाटामा, यो एकान्तमा, तिमी र म एक्दम सन्तप्त भएर, विक्षिप्त भएर, वेदनाका प्रलय बगाएर, हिक्का-हिक्कामा…
जयमाया
मुट्ठीभरि माटोको सुगन्ध, अनि, हृदयभरी देशप्रेमको छहरा बोकी, स्वतन्त्र आकाशको पतङ्गा खोज्दै, विश्व-भुगोलभरि नचिनिएकी जयमाया, कहाँको माटोमा मेरो मातृभूमि रमाउँछ भन्दै बर्मादेखि लिखापानी हुँदै,…
झन्जट् !!!
महङ्गी कति बडाउँछौ तिमी, यहाँ खल्ती चुहिएको बेला । सान कति लडाउँछौ तिमी, यहाँ इमान नुहिएको बेला । चुचुरा कति छुन्छौ तिमी, यहाँ सपना…
एउटा मुख्तियार चाहियो
जब, पेमाडाँडाको मूलबाटो हुँदै आफ्नै मौनतामा मस्त, सुस्ताइरहेको गाउँलाई "भो......ली भे.........टा* ..... है.... !!" भन्दै चर्को स्वरमा उर्दी लगाउँदै सारा गाउँलाई बिउझाउँथे मुख्तियार-सिरुपाली बाबै,…
प्रेम
फोस्रा सपनाहरुका तिता आभाषहरु अनि खस्रा अतितहरुका मीठा यादहरु सम्झदै पुच्की आमैले .... खुट्टाका बुडी औँठाहरु छ्याप्पै भिजाएकी थिन, शुन्य ती आँखाहरुबाट उम्केका अनमोल…
उनी मान्छे .. !!!
सानो, सुन्दर, असल, सङ्ग्लो, बाटुलो, अनि अति राम्रो एक हृदय उसले बोकेको छ । अटल, असल, अति गहिरो, अति प्रगाढ विस्वास त्यो हृदयभित्र उसले…
नेपाली
कसैले झोसिदिँदा सल्किहाल्ने, कसैले हल्लाइदिँदा छल्किहाल्ने, कसैले ठोकिदिँदा बजिहाल्ने, के खैँजडी हौँ हामी नेपाली ? ? एकले अर्कोसँग भेट्नै नहुने, एकले अर्कोलाई देख्नै नहुने,…
अनुरोध
कुरो पुरानै हो, बाबैले गीत त गाए "वनको काँडालाई तिखार्नु पर्दैन," भनी तर बाबु, तिमी नेपाली नै भए पनि तिमीलाई काँटी-छाँटी, ताछी-तुछी नेपालीपनको आकारमा…
मेरो पन्चाङ्गमा
हो.......... तिमी पत्याउँदिनौ होली, मैले साँच्चै भनेको हुँ, तिमीले मलाई काले भने पनि गोरे भने पनि, म 'म' नै हुँ, किन भने, मेरो पन्चाङ्गमा…
Narrative Fiction and Drama
कुखुराहरुको पाँचसुत्रीय माग
आज फेरि एलेक्स बाबाको सेलफोन लिएर डाइनिङ्ग टेबलमुनि पस्यो, ….. सुटुक्क । कसैले देखे फोन खोसी हाल्छन् । युट्युबमा पिङफोङ्गको (ping fong) कार्टुन "बेबी…
बाध्यता
एलेक्स तीन वर्ष पुगी सकेता पनि रेस्टरूम प्रयोग गर्न भने अझै अभ्यस्त भइसकेको छैन । त्यसैले अघिदेखि उसलाई डायपरमा केही असहज भएको महसुस हुन्छ…
फूल र पुतलीहरु
कविताले फूलका थुँगामाथि सल्बलाइरहेका उनका कलिला दुवै हातहरू टक्क उचालिन् अनि छेवैको कौसीमा बसेर उनको बालकृडा हेर्दै गरेका एक जोडी मायालु नयनतिर हेर्दै भनिन्,…
प्राप्ति मात्र प्रेम होइन
रोशन, म्याक्डोनल्ड रेस्टुराँको एक कुनाको टेबल छेउको कुर्सी तानेर बसेको आधा घण्टा जति भैसकेको थियो । आफ्नो हातको मोबाइलमा तिखो नजर गाडेर एक तमासले…
नातिनीको चिठी
रिया आज निक्कै दुखी देखिन्थिन् । सधैँ पूर्णिमाको चन्द्रमा झैँ उज्यालो मुहार बनाएर मीठो मुस्कान छर्दै सबै सङ्ग हाई-हेल्लो गर्दै हिँड्ने नानी आज निन्याउरो…
रेजिनाले ‘क’ लेखिन् ।
स्कुल छुट्टी हुने बेला भई सकेको थियो । रेजिनाकी मम्मी अघिदेखि उनैलाई पर्खेर बसिरहेकी थिइन् । रेजिना आज निक्कै खुसी र उत्साहित देखिन्थिन् ।…
Essays, Reviews and Critical Prose
छाप्रो न० ५५ : भूटानी शरणार्थी जीवनको एउटा जिउँदो दस्ताबेज
१) पृष्ठभूमि: मञ्जरी पब्लिकेशन, काठमाणौंबाट सन २०१८ मा प्रकाशित 'छाप्रो न० ५५' भूटानी शरणार्थीको जीवन भोगाई र त्यसभित्र रहिआएका तिता मीठा अनुभवहरूलाई समेटेर रमेश…
आदिकवि भानुभक्त र उनका केही विवादित पक्षहरू
आदिकवि भानुभक्त आचार्य भन्दा धेरै पहिला सुवानन्द दास र त्यस पश्चात् अन्य धेरै प्रखर कविहरू हुँदा हुँदै पनि उनी आदिकविको श्रीपेच भिर्न सफल भए…
धर्मेन्द्र तिम्सिना र उनका एक अञ्जुली सपनाहरु
कवि धर्मेन्द्र तिम्सिना 'क्षितिज' नयाँ पुस्ताका बहुबिधामा कलम चलाउने एक कुशल शब्दशिल्पिकार हुन जसलाई डायस्पोराका साहित्यिक पारखीहरूका हारमा फालिम लगाउन सकिन्छ । कविता, कथा,…
“मूल्यबोध”को मूल्य नहराओस्
भूटानी नेपाली डायस्पोरिक साहित्याकाशको क्षेत्रमा छुट्टै विशेषता र गहनता लिएर उदाएको समसामयिक साहित्यिक पत्रिका 'मूल्यबोध' गुणस्तरको हिसाबले निक्कै उच्चस्थानमा र अग्रपङ्ग्तिमा उभिने कोसेढुङ्गाको रूपमा…
नवल खतिवडा र उनको चित्रकारिता
जीवनका विभिन्न परिवेश र परिस्थितिमा उत्पन्न भएका अनुभूति र विमतीहरुले मानिसको चिन्तन शक्तिमा प्रत्यक्ष असर पार्दछ । राजनैतिक चलखेल्, धार्मिक आस्था र आर्थिक धरातलले…
म शरणार्थीले “शरणार्थी” पढ्दाको बिचार
२०५६ सालमा प्रकाशित कृष्ण धराबासीको उपन्यास "शरणार्थी " सायद मेरै जीवन कहाँनिले भरिएको उपन्यास होला भन्ठानी मैँले त्यसलाई कहिल्यै पढ्ने जमर्को सम्म गरिन त्यस…
Gazal and Other Verse Forms
केही मुक्तकहरू
(१) एक थरी ब्वाँसाहरूको हुलमा, फक्रँदा फक्रँदै चुँडिएको फूलमा, एक चोक्टा मेरै कलेजो टाँसिएर गयो उतै कतै, त्यही…
Other Works
प्रकृति
(बाल कविता) सारै सुन्दर छ यो प्रकृति, झनै राम्रो यो विशाल सृष्टि । हेर त हेर सारा पृथ्वीमा, रमेकाछन् आफ्नै स्थितिमा । राता …
हेर नानु, हेर !
(बाल कविता) हेर नानु, हेर ! आकाशमा कति राम्रो जुनटिकी फुलेको, पृथ्वीमा त्यस्तै राम्रो चाँप-चमेली झुलेको, तिमीपनि पढी-लेखी ढकमक्क फुलिदेउन, उपहार म तिमीलाई ताराहरू…
सानी र ठुली
(बाल कविता) सानी भन्छिन् खाऊँ खाऊँ बर्गर अनि पिज्जा खाऊँ । ममी भन्छिन् धेरै नकराऊ दाल र भात घरमै खाऊ। ठुली भन्छिन् बाबा जाऊँ…
अक्षर अक्षरमा
ओहाईयो, अमेरिका …
Life Writing and Personal Narratives
संस्मरण
कुरो सन १९८४-८५ तीरको हुनुपर्छ । म सानै भएको करण तिथि-मितिको ठेगान भएन । त्यसताका दैफाममा एक मात्र सरकारी विद्यालय थियो, दैफाम प्राइमरी स्कूल…