विश्व शान्ति महायज्ञले दिएको सन्देश 

सम्पादकीय

विश्व भूटानी हिन्दु सङ्गठन (GBHO) ले ओहायोको गेलिओन् सहर स्थित  ॐ सेन्टर  दिव्यधाममा  गत जुलाई १६,२०२५ बाट आरम्भ गरेको सात दिने विश्वशान्ति महायज्ञ आज सम्पन्न भएको छ ।

महायज्ञमा हजारौँ मानिसहरूको उपस्थिति भुटानीहरूको धार्मिक आस्था र आध्यात्मिक जीवनदर्शनप्रतिको अटल विश्वासको प्रतिबिम्ब हो। यति ठूलो सङ्ख्यामा सहभागिता रहेको भुटानी समुदायद्वारा आयोजित यस्तो अनुष्ठान सायदै पहिलो होला । श्रद्धालु, भक्तजन, दर्शनार्थी र स्वयंसेवीहरूको अभूतपूर्व उपस्थितिले ॐ सेन्टरलाई आस्थाको नयाँ केन्द्र बनाएको छ।

पहिलो कुरा—अनुष्ठानबाट प्राप्त हुने आत्मिक र पुण्य लाभ हो भने दोस्रो—यसको स्वरूप र प्रकृति विशेष छन्। यस अनुष्ठानमा भुटानी समाजका अधिकांश गुरु, पण्डित, अग्रज विद्वान र विदुषीहरू पठनपाठन र प्रवचनमा संलग्न छन्। भागवत पाठमा पुरुषहरूसँगै महिलाहरूको उल्लेखनीय सहभागिता देखिन्छ। त्यसै गरी, नयाँ पुस्ताका बालबालिका पनि सिकाइ प्रक्रियामा सक्रिय छन्। यहाँ सिक्ने र सिकाउने दुवै पुस्तासँगै छन् । काशी हिन्दु विश्वविद्यालयका प्राध्यापक डा. हरिप्रसाद अधिकारी र नेपालकी लोकप्रिय भागवत कथा बाचिका राधिका दासीको कथा प्रवचन र आशीर्वचनले ज्ञान महायज्ञलाई अझ सुशोभित र गरिमामय बनाउन सहयोग गरेको छ । एकै पटक सयौँ जनाले भागवत, वेद,रुद्री.चण्डी पाठ अनि कथा प्रवचन र पञ्चक कुण्डली हवन आदि कर्म यस अनुष्ठानका विशेषता र आभूषण हुन् । यसले पूर्वीय शास्त्रीय परम्परा, ज्ञान, भक्ति र अध्यात्मका बारेमा चिन्तन–मनन गर्न सहयोग पुर्‍याएको छ।

अनुष्ठान केवल मन्त्र जप र धार्मिक कर्मकाण्डमा सीमित थिएन । महायज्ञ भित्रको पठनपाठनभन्दा बढी बाहिर स्थापना गरिएको ११ फिटको कलश र शरणार्थी शिविरको नमुना छाप्रो (घर) दर्शक र भक्तजनहरूका लागि आकर्षणका केन्द्र बन्न पुगे । एका तर्फ आकर्षणयुक्त अग्लो तामाको घडा र वरिपरिको रङ्ग-रोगनले सबैको ध्यान आकृष्ट गर्याे भने अर्कातर्फ चिटिक्क परेको नवनिर्मित छाप्रोले भग्न इतिहासको साक्षी बनेर विगतको सम्झना पुनरावृत गरिदियो । त्यस कारणले इतिहास र वर्तमानको संगमस्थलबाट वैदिक ऋचाहरू ध्वनित गर्दै वैदिक सनातनी भुटानीहरू नयाँ धार्मिक आस्थाको केन्द्र स्थापनामा लागिरहेका छन् भन्ने सन्देश यसले प्रवाह गर्न खोजेको देखिन्छ । 

आफ्नो मातृभूमिबाट अन्यायपूर्वक निष्कासित भएर दुई दशकसम्म शरणार्थी शिविरमा अत्यन्त कष्टकर र पीडादायी जिन्दगी बाँचेका भुटानीहरूको सहन र उत्तरजीविताकाे प्रेरक कथालाई यस अनुष्ठानले जीवन्त बनाएको छ । अघिल्लो पुस्ताका भुटानीहरूलाई साथीभाइ, आफन्त, छरछिमेक, इष्टमित्रहरूसँग भेटघाट र भलाकुसारी गर्ने अवसर प्रदान गरेर भावनात्मक पुनर्मिलन गरिदियो भने अर्कातर्फ यतैतिर जन्मिएर हुर्किँदै गरेको नयाँ पुस्तालाई अघिल्लो पुस्ताका मानिसहरूसँग भेटघाट गरी इतिहास बोध गर्न र आफ्नो परम्परा, रीतिथिति, सामाजिकता बुझ्न र एकत्वको भावना जागृत गर्न प्रेरित गर्याे । 

यस्तो विराट अनुष्ठानको आयोजना गर्नु, त्यसको सम्पूर्ण व्यवस्थापन र सफल कार्यान्वयन गर्नु कुनै सामान्य कुरा होइन । पठनपाठनका संरचना निर्माण, गुरु–पुरोहितहरूको सेवा व्यवस्थापन, टाढाबाट आमन्त्रित पाहुनाहरूको बसोबासको व्यवस्था, अनि हरेक दिन हजारौँ श्रद्धालुहरूका लागि खाद्यान्न, सवारी र आवागमनको सुव्यवस्था गर्नु—यी सबै कार्य जी.बी.एच.ओको नेतृत्व, पदाधिकारी तथा निःस्वार्थ स्वयंसेवीहरूको अथक श्रम, समर्पण र सङ्कल्प बिना सम्भव थिएन ।

विगत केही वर्ष अगाडि २ मिलियन डलर खर्च गरेर खरिद गरेको करिब ३०० बिघा जग्गामा मन्दिर लगायत विभिन्न संरचनाहरू निर्माण गर्ने उद्देश्य भए अर्थ अभावका कारण त्यस्ता ठूला परियोजनाहरू अगाडि बढाउन नसकिरहेको परिप्रेक्ष्यमा यस पटक जी.बी.एच.ओले ॐ सेन्टर दिव्यधाम चिनाउन र त्यसको प्रयोजन र महत्वलाई बुझाउन धेरै हदसम्म सफल भएको छ । समुदायको पहिचान र धार्मिक आस्थासँग जोडिएको स्थानको आवश्यकता यस पटकको मानिसहरूको उपस्थिति र सहभागिताले अनुमोदित गरिदिएकाे छ । यति धेरै मानिसहरूको अपेक्षा र सद्भावलाई आगामी दिनमा जी.बी.एच.ओकाे नेतृत्वले कसरी निष्ठापूर्वक अगाडी लान्छ भन्ने कुरा अब सर्वत्र चासोको विषय बनेको छ ।