‘आकाश गर्जिएर जन्मिएका गर्जमान’
तथ्यमिश्रित केही किस्साहरुः भक्त घिमिरे उनको प्रभावी हैसियत हेरेर रिन्पुङ राजा (पारोस्थित रिन्पुङ जोङमा पेन्लपको अड्डा भएकाले पारो पेन्लपलाई रिन्फू वा रिन्पुङका राजा पनि भनिन्थ्यो) यसै लोभिएका थिए । दालचनलाई […]
Category: विशेष लेख
-
-
‘घिउवाला’को बस्तीः केही तथ्य केही किंवदन्ति
भक्त घिमिरे रणबहादुर गुरुङ भरियाहरुसहित पुगेपछि पुनाखा दरवारमा उनको भव्य स्वागत गरियो । राजाले उनको अर्जीपत्र सहजै स्वीकारे र नयाँ बस्ती बसाल्न आज्ञापत्र (काशो) दिए । घिउको ढोयो (कोसेली) लिएर […]
-
मोदीको भ्रमणः चीन-भारत मित्रताको खलपत्रे अनुहारमा फेयर एण्ड लभ्ली
भक्त घिमिरे हालचालै (गत मार्च महिनामा) दक्षिण एशियाली महाशक्ति राष्ट्र भारतका महामहिम नरेन्द्र मोदी छिमेकी देश भूटानको भ्रमणमा गएर फर्किए । गत जनवरीमा सम्पन्न भूटानको निर्वाचनमा चुनावी अनुगमन गर्न […]
-
पहिचान र नागरिकता
हरि उप्रेती अमेरिका मानिसलाई जन्मसिद्ध विवेकशील प्राणीको रूपमा विज्ञानले प्रमाणित गरेको कुरा सर्वविधित नै छ । उसले जन्मँदै आफ्नो पहिचान लिएर आएको हुन्छ अनि पछि मात्र उसले जन्मेको देशको […]
-
भूटान-नेपाल सम्बन्धका केही झलकहरू
भक्त घिमिरे-अमेरिका नेपालसँग बिग्रिएको सम्बन्ध पुनः सन्तुलित गराउने प्रयत्नस्वरूप भूटानका ४१ औं देवराजा जाम्तुल जामयाङ तेञ्जिनले नेपाली मूलका तीनजना भूटानीहरू निनीराम सिंह, ध्वरिया र हरि सिंह सम्मिलित एउटा कार्यदल दिल्ली […]
-
सामाजिक स्तरमा दिलकुमारी भण्डारीका सब्ल्याँटा पक्षहरू
अर्जुन पीयूष सिक्किम संसारमा जन्म ग्रहण गरेका प्रत्येक व्यक्तिमा आ-आफ्नै प्रकारका विशेष गुण र विशेषता हुन्छन्। यिनै गुण एवं विशेषताका कारण प्रत्येकको व्यक्तित्व अन्य व्यक्तित्वभन्दा भिन्न हुनु प्रकृतिजन्य विधि हो। […]
-
त्रिवेणीमा तिन पुस्ता
जे एन दाहाल अमेरिका म त्यहाँ पुग्दा बिहानको एघार बजेको थियो । अर्थात् हिन्दु धर्म एवं संस्कृति सङ्गठन (ओ.एच.आर.सी), हरिहर धामको त्यस सभा हलमा वरपर गर्दै खटिएका थिए आयोजक त्रिवेणी […]
-
शिक्षा विभागको विस्तार
साहित्य परिषद् भुटानको शिक्षा विभागले अब पूर्णता पाएको छ । यस विभागमा अब सात जना सदस्यहरूले विभागीय कार्यलाई अघि बढाउने भएका छन् । डा.लक्ष्मीनारायण ढकालको निर्देश्कत्वमा उक्त समूहले भाषा शिक्षाका […]
-
अमेरिकामा डिसेम्बर सत्र
आज सत्र डिसेम्बर सन् २०२२ का दिन भुटानीहरूले अमेरिकामा शान्तिपूर्ण प्रदर्शनी गरेका छन्। राजनीतिक कैद बन्दी परेकाहरूको नाममा भुटानको राष्ट्रिय दिवसका अवसरमा सो प्रदर्शनी गरिएको थियो । नेदरल्याण्ड बसोबास गर्नुहुने […]
-
‘विगत बिर्साउने स्याल’को कथा
भक्त घिमिरे घोरिएर विचार गर्नुहोस् तः समाजको नयाँ पुस्ता यसै पनि ‘अघिल्लो पुस्ता भनेको जडाउरी हो, यिनीहरुका कुरा सुन्नै हुँदैन’-भन्ने सोचमा हिँड्नथालेको छ ! अघिल्लो पुस्ताका कुरा […]
-
भूटानका नेपालीहरूको सन्दर्भमा रूबाई विधाको सुरुवात
दुर्गाप्रसाद रिमाल अल्बेरी, अष्ट्रेलिया हामीले हर भोगाई, यात्रा र भेटबाट केही सिकिरहेका हुन्छौ । त्यो भन्दा मज्भूत कुरा त सिकेको सिप र देखेको सपनालाई कार्यान्वयन गर्दै तत्काल समयसँग इमानदार जीवन […]
-
डायस्पोरामा मातृभाषाको समस्या र समाधानको दिशा ( साहित्य परिषद, भूटानको सम्मेलन-२०२२ मा प्रस्तुत कार्यपत्र )
डा. लक्ष्मीनारायण ढकाल प्रस्तावना / उद्देश्य मानिस आफ्नो मूल स्थानबाट अलग्गिएर अर्कै देश र परिस्थितिमा बसोबास गर्न थालेपछि उसलाई मातृभाषाको समस्या आइपर्नु स्वभाविक नै हो I किनकि उसलाई त्यहाँको स्थानीय […]
-
अन्तर्राष्ट्रिय साहित्य सम्मेलन २०२२ सम्पन्न
जुन २७, २०२२ ओहायो, अमेरिका । साहित्य परिषद् भुटानले आयोजना गरेको दुई दिने अन्तर्राष्ट्रिय साहित्य सम्मेलन २०२२ विभिन्न विधाका १० कृति र एक गीति एल्बमको विमोचन सहित सम्पन्न भएको छ […]
-
प्रथम वार्षिकोत्सवमा ‘दियालो’को विमोचन
द लिटररी सोसाइटी अफ भूटानले प्रथम वार्षिकोत्सव कार्यक्रममा सोही संस्थाको वार्षिक साहित्यिक पत्रिका ‘दियालो’को विमोचन गरेको छ । मे महिनाको २ तारिख भएको उक्त कार्यक्रममा द लिटररी सोसाइटी अफ भूटानका […]
-
प्रतिनिधि सृजनाहरू
डा० गोविन्द रिजाल पृष्ठभूमि भुटानी समुदायको प्रतिनिधि कविता, प्रतिनिधि गजल, प्रतिनिधि पत्र, प्रतिनिधि हाइकु, प्रतिनिधि तानाका, प्रतिनिधि सायरी, प्रतिनिधि बाछिटा कुन हुन भन्दा, केही उत्कृष्ट नामहरू दिनु पर्दा, वा वाचन […]
-
भाषिक अस्तित्वबोध र सत्ता-राजनीति
भक्त घिमिरेः पेन्सिलभेनिया/अमेरिका ‘भाषा हो सभ्यता हाम्रो सारा उदय, उन्नति जीत, वैभव भाषामै बाँच्तछन् पछिसम्म यी’- आफ्नै परिवारका राणाहरुको सर्वसत्तालाई त्यागेर लोकतन्त्रको पैरवी गर्न तम्सिएका लेखक बालकृष्ण शमको यो […]
-
अध्यक्षको सन्देश: सृजनात्मक अभिव्यक्तिमा वैचारिकताको खाँचो
गङ्गा लामिटारे ओहायो, अमेरीका सृजना स्रष्टाको निजी अनुभूति र कलात्मक अभिव्यक्तिको सुन्दर प्रकाशन हो । समाज,देश र राष्ट्रिय परिवेशका घटनाक्रमहरूलाई […]
-
दीव्य अवतारको ‘फेन्टासी’
भक्त घिमिरेः [मानिसहरु पशुता त्यागेर समूहमा बस्न थालेदेखि नै पहिलो चरणमा समूहरक्षा र शक्तिसञ्चयको लागि युद्ध गर्नथाले । दोस्रो चरणमा पशुधन र स्त्रीको लागि युद्ध गरे । तेस्रो चरणमा […]
-
होलीपर्वबारे केही सन्दर्भहरु
भक्त घिमिरे-पेन्सिलभेनिया/अमेरिका [एउटा वर्ग छ जसले पुराना मूल्य-मान्यताका यावत जडहरुलाई दैविक, अजम्बरी, साश्वत, अलौकिक, निर्विकल्प सम्झिन्छ र न्यायिक परिवर्तन र समानताका कुरा गर्नेहरुलाई आफ्नो विरोधी दलको रूपमा हेर्दछ । […]
-
भाषा शिक्षणका लागि केही आवश्यक प्रमुख तत्वहरू
डा. लक्ष्मीनारायण ढकाल केन्टकी ,अमेरीका डायस्पोरामा नेपाली भाषालाई बचाउने अभियानमा हामी काम गर्दैगरेका अभियन्ताहरूले भाषा शिक्षणमा आवश्यक पर्ने विषय र तत्वहरूको जानकारी राख्न आवश्यक भएको छ I त्यसमा […]
-
वेदमा के छ ? एक विहंगावलोकन
प्रो.हरिप्रसाद अधिकारी वाराणसी ,भारत उपर्युक्त शीर्षकको सम्बन्धमा सोच्ने बित्तिकै श्रद्धेय विद्वान् डा.स्वामी प्रपन्नाचार्यज्यूको स्मरण हुन गयो । वेदको सम्बन्धमा लेख्न या सोच्न थाल्दा विशेष गरेर नेपाली मूलका लेखकले वहाँको स्मरण […]
-
भ्यालेण्टाइनले दान दिएको एक चोइटा प्रेम
भक्त घिमिरे- पृष्ठभूमिमा प्रेमदिवस ——ःः एकदिन अघि संसारभरि ‘प्रेम दिवस’ को रूपमा ‘भ्यालेन्टाइन डे’ मनाइयो । फेसबुकभरि युगल जोडीका तस्वीरहरु टाँसिए । तर, सन्त भ्यालेण्टाइनलाई फाँसी दिएर हत्या […]
-
केन्द्रिकृत पाठ्यक्रम र भाषाशिक्षा आयोगको अपरिहार्यता
डा. लक्ष्मीनारायण ढकाल […]
-
जिउँदै मृत्यु जितेका कवि
भक्त घिमिरे पेन्सिलभेनिया, अमेरिका मृत्युचेतनाका अग्रदूत कवि घिमिरे मृत्युका कुरामा उनी रमाउने घटनाहरुमध्ये एउटा नमूना यहाँ प्रस्तुत गर्ने अनुमति मागें । सन् २०१७ को मई २८ तारिख, आइतवार उता […]
-
छोरी देवी बुहारी दासी
भक्त घिमिरे-पेन्सिलभेनिया/अमेरिका स्त्रीजातिको रूपमा पुजिएको भए माइतमा हुञ्जेल पुजिएकी छोरी ससुराली पुगेकै दिनदेखि दासी हुन्छे । लोग्ने र लोग्नेपटिका परिवारका हरेक सदस्यका पाउ ढोग्ने र पुज्ने अभिभारा उसैलाई आइलाग्छ । […]
-
जात- घमण्डको जहरिलो पुलिन्दा
भक्त घिमिरे-पेन्सिलभेनिया/अमेरिका केही मान्छेहरु मलाई भन्ने गर्छन्, “तिमी साह्रै जातीय कुरा गर्छौ ।” हो; म जातीय कुरा गर्छु । तर, कुन अर्थ र उद्देश्यमा म त्यसो गर्छु भन्ने प्रश्नको उत्तरले […]
-
कोरोना उन्मादमा स्खलित चेतना
भक्त घिमिरे पेन्सिलभेनिया/अमेरिका अब चाँडै हामीले पनि भर्खरै सिद्धिएका विश्वयुद्धहरु, हस्तिनापुरको स्वामित्वमा मच्चिएको महाभारतको रडाको र देवासुर संग्रामका कथाहरुझैं कोरोना उन्मादको नयाँ कथा अभ्यासमा देख्ने सम्भावना बढेको छ । पौराणिक […]
-
सुख, खुशी र आमचेतना
भक्त घिमिरेः पेन्सिलभेनिया/अमेरिका -एउटा सन्यासी आएर ‘सबैथोक त्यागे’ मात्र खुशी प्राप्त हुने दाबी गर्छ भने कुनै पण्डित आउँछ र सकेसम्म अप्नाउनुपर्छ, लिनुपर्छ, ग्रहण गर्नुपर्छ अनिमात्र खुशी मिल्छ भनेर मक्खै पार्दिन्छ […]
-
नजन्माएको छोरो
भक्त घिमिरे पेन्सिलभेनिया, अमेरिका (पौराणिक प्रसंग) भनिन्छ, ‘उहिले हिन्दू समाजमा पनि मातृसत्ता थियो ।’ तर, इतिहासले त्यस्तो बुझाउँदैन । हाम्रो समाजमा प्रचलित बनेको महाभारतको कथा त सबैले […]
-
‘खबरदार ! कवि/साहित्यकारले समाजबारे बोल्ने होइन ’
भक्त घिमिरे पेन्सिलभेनिया/अमेरिका सामाजिक सञ्जालको एउटा समूहमा ‘समाजमा व्यक्ति सर्वश्रेष्ठ कि सामाजिक मूल्य-मान्यता’ भन्ने एकजना विद्वान मित्रको तार्किक जिज्ञासाले सो विषयलाई छलफलमा ल्याउने हुट्हुटी जगाइदियो । ‘समाजका मूल्य-मान्यताको विषयमा गुरु/पुरुहितबाहेक […]
-
आँगनभन्दा पहिले घरभित्र बडारौं
भक्त घिमिरे-पेन्सिलभेनिया/ अमेरिका तपाईंलाई थाहा छ, आँगन पहिले बडाऱ्यो भने घरभित्र बडारेको कसिंगर निकाल्दा आँगन फेरि मैला हुन्छ । त्यसर्थ, पहिले घरभित्रदेखि बडार्दै आँगनसम्म सफा गर्नुपर्छ । यहाँनेर मैले भौतिक […]
-
राम, शम्बुक हत्या र शास्त्रीय अध्ययनको सन्दर्भ
भक्त घिमिरे पेन्सिलभेनियाँ/अमेरिका राजारामले शुद्र तपस्वी शम्बुकको हत्या गरे भन्ने अभियोगबाट यो कथा शुरु हुन्छ । कथा अनुसार एकदिन एक ब्राह्मणको एकलपुत्र अल्पायुमा मऱ्यो । ब्राह्मणले छोराको शव ल्याएर अयोध्या […]
-
भूटानी जनजीवन : एक परिक्रमा
पशुपति तिम्सिना अमेरिका भूटान एक हिमाली परिवेष्ठित देश हो । उन्नाइसौँ शताब्दीको पूर्वार्धसम्म विश्व सम्पर्कबाट विखण्डित यो राज्य बेलायती उपनिवेशसँगै भारतको बाटो हुँदै विश्वमानसमा आएको हो । यसको मानव उर्वर […]
-
देवकोटाको सम्झनामा (पुन:प्रकाशित)
भक्त घिमिरे पेन्सिल्भिनिया, अमेरिका ‘ऊ कालो बादलबाट झरेको थियो र, सधैं ओझेलपारि-छायाँभित्र बसेको छ, उसभित्र हामी ईश्वर देख्छौं? कि केवल भिखारी ?’’ -लक्ष्मीप्रसाद देवकोटा *सौजन्य- स्पाइनी बाब्लर डट ओ.आर.जी.* देवकोटाका […]
-
चलिरहेकै छ देवासुर संग्राम
भक्त घिमिरे पेन्सिलभेनियाँ/ अमेरिका तपाईंलाई लाग्ला देवासुर संग्राम भन्नेबित्तिकै पौराणिक कालमा मात्र भएको थियो; अहिले भएको छैन अथवा अब हुँदैन । अहँ, त्यो होइन । देवासुर संग्राम अहिले पनि भइरहेको […]
-
हामी आडम्बरी छौं
–भक्त घिमिरे-पेन्सिलभेनिया/अमेरिका यो संसार आडम्बरी छ…हामी आडम्बरी छौं…लोकलाजको कथित आब्रुक राख्नका लागि हामी आडम्बरी बनेका छौं । “बन्नैपर्छ त के गर्नु…इज्जत राख्नै पऱ्यो !” यथार्थ लुकाएर किन ढोंगी बन्छौ-भनेर कसैलाई […]
-
विगत भुल्ने बहानामा आफैंलाई नभुलौं
भक्त घिमिरे /पेन्सिल्भिन्या, अमेरिका मान्छेहरु भन्छन् हिजो भनेको विगत हो । त्यसलाई भुल्नुपर्छ । विगतलाई सम्झेर वर्तमानमा रुनु हुँदैन । मुर्मुरिनु हुँदैन । तर, म भन्छु विगत सबै भुल्न […]
-
नैतिक जीवन :- किन र कसरी
डा. लक्ष्मीनारायण ढकाल केन्टकी, अमेरिका मानव चेतनशील प्राणी हो I चेतनशील भन्नुको अर्थ हो बुद्धि विवेकयुक्त प्राणी I साथै वाक् क्षमता भएको प्राणी पनि मानव मात्र हो I मानवले आफ्ना […]
-
भाषा संरक्षण अभियान :- एक समीक्षा
डा० लक्ष्मीनारायण ढकाल केन्टकी, अमेरिका समस्या :- विश्वमा छरिएका नेपाली मातृभाषी समुदायमा उत्पन्न भएको भाषिक समस्या चाहे त्यो भूटानबाट आएका नेपालीहरूमा होस् या नेपालबाट आएका नेपालीहरूमा होस् एउटै प्रकृतिको […]
-
भूटानी नेपाली साहित्य – केही चिन्तन केही विचरण
शिवलाल दाहाल केन्टकी, अमेरिका नेपाली साहित्यमा भूटानको प्रसंग र परिचर्चा कमै मात्र भएको पाइन्छ । हुन पनि भूटानको, नेपाली साहित्यमा उपस्थितिको इतिहास उस्तो लामो छैन । यद्धपि वर्तमानमा उभिएर हेर्दा […]
-
शास्त्रीय अर्थभेदः आस्तिक र नास्तिक
भक्त घिमिरेः पूर्वीय दर्शनशास्त्रमा जम्मा नौवटा दर्शनहरु समावेश छन् । जसमध्ये छवटालाई आस्तिक र तीनवटालाई नास्तिक वर्गमा राखिएको छ । आस्तिक दर्शनमा पूर्वमीमांसा, उत्तर मीमांसा (वेदान्त), वैशेषिक, सांख्य, न्याय र […]
-
मुलुक विहीन विज्ञ
डा. तारालाल श्रेष्ठ काठमाडौँ, नेपाल जति टुटेफुटे पनि विपद्का बेला नेपाली जुट्छन् । सिस्टम कम तर बढी सद्भावले चलेको मुलुक हो, नेपाल । नेपाली भूमिमै बसोबास गर्नुपर्दैन । भूकम्पका बेला […]
-
२०७० मा डायस्पोरिक भूटानी साहित्य र संगीत
यतिराज अजनबी एड्लेड अस्ट्रलिया सन् १९९० मा तत्कालीन भूटानी सरकारले दक्षिण भूटानीहरूलाई देशबाट लखेट्न सुरु गरेको लगभग अढाई दशक भैसकेकोछ | त्यसरी आफ्नो थातथलोबाट विस्थापित हुनुको प्रमुख कारण मध्ये एउटा […]
-
शरणार्थी साहित्य र नेपाली सन्दर्भ
अभि सुवेदी काठमाडौं नेपाली सन्दर्भमा शरणार्थी साहित्यको छलफल गर्न मलाई केही युवा प्राज्ञले भनेपछि मेरो मनमा यो विषय एउटा कहीँ अज्ञात थलोबाट उठेको आँधीजस्तो आयो । नसोचेको तर सुन्दर, मायालु […]
-
शरणार्थी साहित्य परम्परामा ‘साक्षी’ र ‘अलबिदा बेलडाँगी’को त्रासदीय पक्ष
गीता त्रिपाठी १.विषय प्रवेश पूर्वमा शरण वा शरणागत शब्द आध्यात्मिक चिन्तन र भक्ति साहित्य–सङ्गीतमा परम्परादेखि नै प्रचलित शब्द हो । यही शरण तत्सम व्युत्पन्न शब्दमा आर्थी प्रत्यय लागेर बनेको शरणार्थी […]
-
देवकोटाको सम्झनामा
भक्त घिमिरे अमेरिका ‘ऊ कालो बादलबाट झरेको थियो र, सधैं ओझेलपारि-छायाँभित्र बसेको छ, उसभित्र हामी ईश्वर देख्छौं? कि केवल भिखारी ?’’ -लक्ष्मीप्रसाद देवकोटा *सौजन्य- स्पाइनी बाब्लर डट ओ.आर.जी.* देवकोटाका कृतिहरूको […]
-
मोतिराम र गजल
भक्त घिमिरे अमेरिका “इ सानै उमेर् देखि मन् हर्न लागे इनै सुन्दरीले जुलुम् गर्न लागे कहाँसम्मको आँट लौ हेर तिन्को रिसाएर आँखा पनि तर्न लागे एकैपल्ट आँखा घुमाई दिनाले कती […]
-
साहित्यमा नवीनताको खोजी-२
रमेश गौतम नर्वे [दुई वर्ष अघि भूटानी कोपिला ( अङ्क: १०; वर्ष: २००८) मा प्रकाशित यो लेख केही संशोधनसहित यहाँ प्रकाशित गरिएको छ- सं.] गताङ्कबाट क्रमश:………… सन्दर्भ : हाम्रोसाहित्य हाम्रो […]
-
साहित्यमा नवीनताको खोजी-१
रमेश गौतम नर्वे [दुई वर्ष अघि भूटानी कोपिला ( अङ्क: १०; वर्ष: २००८) मा प्रकाशित यो लेख केही संशोधनसहित यहाँ प्रकाशित गरिएको छ- सं.] विषय प्रवेश साहित्यलाई सदियौँ अघिदेखि समाजको […]
-
भूटानी नेपाली गजल: एक झलक
पुरानाघरे विषय प्रवेशः– गजल, गजल हो, त्यो भन्दा बढी परिभाषाको अब आवश्यकता छैन । गजल आधुनिक साहित्यमा पूर्ण प्रभावकारी काव्य विधाको रुपमा स्थापित भइसकेको छ । उपन्यास, गीत, कविता आदि […]
-
भूटानी नेपाली साहित्य र साहित्यकारहरू
डिल्लीराम शर्मा आचार्य क्रागेरो, नर्वे सन् १९६० को दशकदेखि भूटानमा नेपाली भाषा, साहित्यको औपचारिक रुपमा लेखन कार्य सुरुवात भएको पाइन्छ । हुन त नेपाली भाषाको लेख्य रुप सरकारी कार्यालयहरूमा त्यस […]