मुगलान बारे मेरो भनाइ
डा. कमला साङ्कृत्यायन दार्जिलिङ, भारत (डा. कमला साङ्कृत्यायन (सन् १९२०–२००९) महापण्डित राहुल साङ्कृत्यायनकी धर्मपत्नी स्वयम् पनि एक सुविख्यात स्रष्टा,समीक्षक र साहित्य साधक हुन् । ४० वर्षअघि उनलाई भेट्न म दार्जिलिङ […]
Category: Expression & Opinion
-
-
कोरोना उन्मादमा स्खलित चेतना
भक्त घिमिरे पेन्सिलभेनिया/अमेरिका अब चाँडै हामीले पनि भर्खरै सिद्धिएका विश्वयुद्धहरु, हस्तिनापुरको स्वामित्वमा मच्चिएको महाभारतको रडाको र देवासुर संग्रामका कथाहरुझैं कोरोना उन्मादको नयाँ कथा अभ्यासमा देख्ने सम्भावना बढेको छ । पौराणिक […]
-
डट्कमको एक दशक यात्रा
[यो आलेख समालोचक श्री शिवलाल दाहालले गत वर्ष Bhutaneseliterature.com ले एक दशक पूरा गरेको उपलक्ष्यमा तयार पार्नुभएको थियो। एक वर्षको अन्तरालमा Bhutaneseliterature.com मा प्रकाशित हुने रचनाहरूमा संख्याका अलावा उस्तो ठूलो […]
-
उपमाले गर्दा विभाजित मानसिकता
नैनसिंह सारू मगर न्यू योर्क, अमेरिका मानव विकाशसँगै, पृथ्वीको विकाशसँगै, देश र भूभागका विस्तारसँगै, चेतनाको अभिवृद्धि भएसँगै अरू एक अनेक प्रकारका तीनतिरका सिद्धान्तहरू हामी भेट्ने सुन्ने गर्छौँ । कसैले सपनामा, […]
-
नारद तिम्सिना र उनका कृतिहरू
डिल्लीराम शर्मा आचार्य । ओहायो, अमेरिका जन्म वि.स. २०१२ दागापेला भूटान । निकै अघिदेखि मलाई केही लेखिदिन र पुस्तकहरू हेरिदिन भनिरहनु भएको थियो । म पनि समयसँग सङ्घर्ष गरिरहेको मान्छे […]
-
कृति परिचय १६ :- परिवेश रोएको बेला (मुक्तक सङ्ग्रह)
कृति: परिवेश रोएको बेला विधा: मुक्तक सङ्ग्रह लेखक: स्व० राकेश काफ्ले संस्करण: पहिलो, २०१७ प्रकाशक: पाथीभरा ज्वेलर्स, कोलम्बस विश्वभरि छरिएर बसोबास गर्दै […]
-
लेखककी छोरी:- सिंहावलोकन गर्दा
मदन दुलाल पेन्सिल्भिनिया, अमेरिका ‘लेखककी छोरी’ सामाजिक विषयवस्तुमा आधारित कथा हो । जे एन दाहालको प्रथम प्रयास भएपनि यो कथाकृति पढ्दै गर्दा पहिलो प्रयास मात्र भएको आभास हुँदैन । आन्तरिक […]
-
विनाशको लीला
गङ्गा लामिटारे ओहायो, अमेरिका आज मानव घरभित्र कैद छ । आफ्नू घर नै कैद खाना भएको छ,मानव जातिकालागि । संसार अविचलित र अवरुद्ध छ । मानौँ कुनै राष्ट्रनायकको शोकमा मानिस […]
-
कृति परिचय १५: चोट बोकेको यात्री (कविता सङ्ग्रह)
कृति: चोट बोकेको यात्री विधा: कविता कृतिकार: कृष्ण भण्डारी ‘काईलो’ प्रकाशक: ख्रीष्टियन प्ल्याटफर्म संस्करण: प्रथम, सन् २०१८ मूल्य: अमेरिकी डलर १०/-, नेपाली रुपैयाँ: २००/- सन् २००४ मा ‘चौंसठ्ठी चौक’ नामक […]
-
जिबा
जे एन दाहाल पेन्सिल्भिनिया, अमेरिका स्मार्ट फोनमा अन्नपूर्ण पोस्ट खोल्छु। अखबारको बिच भागमा एउटा लामो लेख छापिएको छ जसको शीर्षक छ जिबा। म त्यतै आँखा लम्काउँछु । लेखिएको छ — […]
-
कृति परिचय १४ :- मातृवियोग खण्डकाव्य
कृति: मातृवियोग खण्डकाव्य कृतिकार: मणिराम धिमाल (दीपित) सस्ंकरण: प्रथम, २०७६ प्राकशक: ए० डी० बी० पब्लिकेशन प्रा लि र मातृभाषा संरक्षण समूह सानै उमेर देखिनै कविता लेखनमा साधनारत […]
-
किन ‘इशाई’ बने मलयाली ‘हिन्दू’हरु
भक्त घिमिरे पेन्सिलभेनिया, अमेरिका ‘हिन्दू’ शब्द आउने बित्तिकै विश्वभरिका मान्छेहरुले आफ्नो दिमागमा पहिले वर्तमान भारतको भूगोललाई चित्रित गर्दछन् । त्यही हिन्दू भारतमा आजभन्दा करीब दुइसय वर्ष अघिको हिन्दू समाज कस्तो […]
-
सुख, खुशी र आमचेतना
भक्त घिमिरेः पेन्सिलभेनिया/अमेरिका -एउटा सन्यासी आएर ‘सबैथोक त्यागे’ मात्र खुशी प्राप्त हुने दाबी गर्छ भने कुनै पण्डित आउँछ र सकेसम्म अप्नाउनुपर्छ, लिनुपर्छ, ग्रहण गर्नुपर्छ अनिमात्र खुशी मिल्छ भनेर मक्खै पार्दिन्छ […]
-
कृति परिचय १३: ‘तुर्सा’ कविता सङ्ग्रह
कृति: तुर्सा (कविता सङ्ग्रह) विधा: कविता कृतिकार: शिवलाल दाहाल संस्करण: पहिलो, वि०स० २०६९ ( सन् २०१२) आकाशगङ्गामा तरङ्गिएको पानीजहाज, अलबिदा बेलडाँगी, सम्झनाका खण्डित आकृतिहरू र मूल्यबोध जस्ता गहन कृतिहरू पाठकमाझ […]
-
नजन्माएको छोरो
भक्त घिमिरे पेन्सिलभेनिया, अमेरिका (पौराणिक प्रसंग) भनिन्छ, ‘उहिले हिन्दू समाजमा पनि मातृसत्ता थियो ।’ तर, इतिहासले त्यस्तो बुझाउँदैन । हाम्रो समाजमा प्रचलित बनेको महाभारतको कथा त सबैले […]
-
कृति परिचय १२: यादले (गजल सङ्ग्रह)
कृति: यादले विधा: गजल गजलकार: सौरभ तिम्सिना प्रकाशक: द रिफ्युजी हिराल्ड प्रकाशन मिति: बि०स० २०६८ (सन् २०१२) भूटानी नेपाली साहित्य जगतमा गजल एउटा स्थापित विधाको रूपमा विकसित हुँदै गर्दा गजलकार […]
-
कथाभित्रको कथा- एक चर्चा
जे एन दाहाल पेन्सिल्भिन्या, अमेरिका “एउटा मान्छे बेलडाँगी झापाबाट आकाशको यात्रा गर्दै न्यूजिल्याण्डसम्म पुग्छ । उसलाई जहाजको झ्यालबाट बाहिर हेरी अनजान ठाउँकाबारे जान्ने प्रबल उत्सुकता हुन्छ। उज्यालो धर्ती, सडकमा दौडी […]
-
एक च्वाँक चुम्बन र एकथुँगो गुलाफ !
भक्त घिमिरे पेन्सिलभेनिया, अमेरिका भ्यालेन्टाइन् डे भनेको एक च्वाक चुम्बन र एकथुँगो गुलाफको परिभाषामा बुझ्नेहरुको संख्या दिनदिनै बढिरहेको छ । यो बुझाइमा न कुनै जीवनदर्शन छ न त कुनै समाजको […]
-
कृति परिचय ११: चौंसठ्ठी चौक (गजल सङ्ग्रह)
कृति: चौँसठ्ठी चौक विधा: गजल गजलकार: कृष्णदास भण्डारी ‘काइँलो’ प्रकाशक: भूटान गजल मञ्च प्रकाशन मिति: बि०स० २०६१ (सन् २००४) भूटानी नेपाली साहित्य जगतमा गजलको लहर भर्खर भित्रिँदै गर्दा र एकाध […]
-
कृति परिचय १०: सम्झनामा देश (कविता र गजलहरुको) सङ्ग्रह
कृति: सम्झनामा देश (कविता र गजल) कृतिकार: खगेन्द्र भण्डारी ‘जन्तरे’ प्रकाशक: साहित्य परिषद भूटान संस्करण: वि०स० २०७५ जेठ, पहिलो सम्झनामा देश’ कृति युवा कवि खगेन्द्र भण्डारी ‘जन्तरे’को पहिलो कृति हो […]
-
समयको तस्वीर
भक्त घिमिरे पेन्सिनभेनिया, अमेरिका -तपाईंले घोरिएर सोच्नुभएको छः घडी नहुँदा पनि ‘समय’ थियो । साल-संवतहरु बन्नभन्दा पहिले पनि ‘समय’ थियो । पात्रो र क्यालेन्डरका पाना लेखिनभन्दा पहिले पनि समय […]
-
कृति परिचय ९: दर्पण (कविता सङ्ग्रह)
कृति: दर्पण (कविता सङ्ग्रह) कृतिकार (कवि): दधिराम लामिटारे अधिकारी प्रकाशक: साहित्य परिषद् भुटान संस्करण: प्रथम (२०७२) […]
-
‘खबरदार ! कवि/साहित्यकारले समाजबारे बोल्ने होइन ’
भक्त घिमिरे पेन्सिलभेनिया/अमेरिका सामाजिक सञ्जालको एउटा समूहमा ‘समाजमा व्यक्ति सर्वश्रेष्ठ कि सामाजिक मूल्य-मान्यता’ भन्ने एकजना विद्वान मित्रको तार्किक जिज्ञासाले सो विषयलाई छलफलमा ल्याउने हुट्हुटी जगाइदियो । ‘समाजका मूल्य-मान्यताको विषयमा गुरु/पुरुहितबाहेक […]
-
कृति परिचय ८: अलबिदा बेलडाँगी
कृति: अलबिदा बेलडाँगी विधा: निबन्धात्मक/समीक्षात्मक आलेख सङ्ग्रह लेखक: शिवलाल दाहाल प्रकाशक: डिस्कोर्स पब्लिकेसन् संस्करण: पहिलो-मङ्सिर २०७० मूल्य:अमेरिकी डलर १५/- नेपाली रुपैयाँ २००/- शिवलाल दाहाल कृत अलबिदा बेलडाँगी निबन्ध र […]
-
आँगनभन्दा पहिले घरभित्र बडारौं
भक्त घिमिरे-पेन्सिलभेनिया/ अमेरिका तपाईंलाई थाहा छ, आँगन पहिले बडाऱ्यो भने घरभित्र बडारेको कसिंगर निकाल्दा आँगन फेरि मैला हुन्छ । त्यसर्थ, पहिले घरभित्रदेखि बडार्दै आँगनसम्म सफा गर्नुपर्छ । यहाँनेर मैले भौतिक […]
-
कृति परिचय ७: स्मृतिका छालहरु (गजल-काव्य)
कृति= स्मृतिका छालहरूविधा= गजल-काव्यकृतिकार= राजु सुब्बासंस्करण= २०७४ (सन् २०१८)पृष्ठ= १५९मूल्य= १० अमेरिकी डलर, रू २५० नेपाली रुपैयाँ रत्न (संयुक्त कविता सङ्ग्रह, २०५९), छालहरू (एकल गजल सङ्ग्रह,२०६२), दबाइएका आवाजहरू (संयुक्त गजल […]
-
राम, शम्बुक हत्या र शास्त्रीय अध्ययनको सन्दर्भ
भक्त घिमिरे पेन्सिलभेनियाँ/अमेरिका राजारामले शुद्र तपस्वी शम्बुकको हत्या गरे भन्ने अभियोगबाट यो कथा शुरु हुन्छ । कथा अनुसार एकदिन एक ब्राह्मणको एकलपुत्र अल्पायुमा मऱ्यो । ब्राह्मणले छोराको शव ल्याएर अयोध्या […]
-
सम्झनाका खण्डित आकृतिहरू
जे एन दाहाल पेन्सिल्भिनिया, अमेरिका यतिखेर, सम्झनाका खण्डित आकृतिहरू संयुक्त कविता कृति पुन:अध्ययन गर्दैछु। एउटा कुशल पाठक भएर पहिलो चरणको अध्ययन झन्डै चार महिना अघि नै भएको थियो। तर उस […]
-
देवकोटा कहाँ छन् ?
जे एन दाहाल पेन्सिल्भिनिया, अमेरिका यमपन्चको पाँच दिने तिहार मध्ये, महालक्ष्मी पुजाको दिन देवकोटाको पनि सम्झना गरिन्छ। उनी १९६६ कार्तिक २७ लक्ष्मीपूजाका दिन जन्मिएका थिए र उनको नाम यसकै आधारमा […]
-
आध्यात्मिक दृष्टिमा मेरा देवकोटा (११० औँ जन्म जयन्तीका अवसरमा स्मरण)
डा.लक्ष्मीनारायण ढकाल केन्टकी, अमेरिका प्रत्येक वर्ष लक्ष्मीपूजाका साथसाथै नेपाली साहित्य जगतमा एक अर्को उत्सव पनि आउने गर्दछ, त्यो हो महाकवि लक्ष्मीप्रसाद देवकोटाको जन्म जयन्ती I विश्वभरि छरिएर बसेका हामी नेपाली […]